Desafiuzada en Sanxenxo unha muller enferma sen resolver a suspensión

O 2 de novembro executouse en Sanxenxo o desafiuzamento dunha muller enferma no complexo Xardín do Atlántico, en Noalla, preto da praia da Lanzada, sen resolver a súa solicitude de suspensión por vulnerabilidade. Practicouno o Xulgado de Primeira Instancia e Instrución número 2 de Cambados, na provincia de Pontevedra.

O lanzamento executouse ás dez da mañá. A afectada é unha veciña de Sanxenxo cunha enfermidade grave e ingresos moi baixos, que vivía nesa casa desde maio de 2016 cun contrato de alugueiro. Non ten nada que ver coa orixe do inmoble nin cos procedementos que o levaron a poxa.

Que denunciamos

Non discutimos aquí quen é o dono da casa: iso resolveuno un xulgado. O que denunciamos é como se executou o lanzamento.

• Executouse sen resolver a suspensión. A solicitude de suspensión por vulnerabilidade amparada no Real Decreto-lei 29/2026 presentouse en prazo, deuse traslado dela e a executante opúxose o 30 de outubro. O xulgado non chegou a ditar auto resolvéndoa, e aínda así practicou o lanzamento. Primeiro bótase á xente e despois xa se verá se tiña dereito a quedar.
• Indefensión procesual. O xulgado denegoulle a vista do artigo 675 da Lei de Axuizamento Civil para defender a súa situación posesoria, argumentando que o Estado xa lle gañara un xuízo por precario e que iso a privaba de defenderse fronte á nova propietaria.
• Exceso de execución. O desaloxo estendeuse á planta baixo cuberta, pese a que a defensa advertiu formalmente de que esa zona carecía de titular inmatriculado e non constaba no título de adxudicación. Era un dúplex. O certificado de peche da poxa, que é un documento oficial, describe un apartamento-vivenda dunha soa planta, de 35,47 metros cadrados construídos e unha terraza de 17,70: nin unha palabra do baixo cuberta.
• Perda de bens. Tras a dilixencia desbotáronse bens persoais da afectada na súa ausencia, cando estaba pactado que os retirase nos días seguintes.

De onde vén esta casa: un comiso por branqueo

O caso non se entende sen saber de onde vén a vivenda, porque aí está o fondo do asunto.

A casa pertencía inicialmente á mercantil Aratura Invest S.L. (NIF B83383463), inscrita no Rexistro Mercantil da Coruña con domicilio social en Mesía. Hoxe figura no Rexistro como sociedade en liquidación: o Boletín Oficial do Rexistro Mercantil número 28, do 10 de febreiro de 2022, publica no seu asento 60.679 o peche provisional da súa folla rexistral ao abeiro do artigo 137.2 da Lei 43/1995 do Imposto de Sociedades, por revogación do NIF, cun asento practicado o 18 de agosto de 2020. Tampouco consta que depositase contas anuais.

Convén dicir unha cousa para non enredar: ese peche non é un castigo polo comiso. A revogación do NIF é un procedemento que a Axencia Tributaria aplica ás sociedades que deixan de dar sinais de vida, e nesa mesma páxina do BORME aparecen outras moitas sociedades da provincia da Coruña co mesmo acto e a mesma data. O que acredita é que a propietaria da casa levaba anos sen actividade ningunha.

Que é unha sociedade de estantería

Paga a pena entender que clase de sociedade era esta, porque explica como unha casa acaba nun sitio onde despois non hai ninguén a quen reclamar. Existe en España un mercado legal de sociedades preconstituídas, chamadas tamén «de estantería»: empresas creadas de antemán, sen actividade ningunha, que se venden feitas a quen non quere agardar polos trámites. Custan pouco máis de mil euros e están dispoñibles nunha hora.

Non é ilegal, e convén dicilo claro: é un trámite recoñecido, que se formaliza ante notario e se inscribe no Rexistro Mercantil. O que si resulta significativo é o argumento co que se anuncian estas sociedades, que figura nos propios sitios web que as venden: a confidencialidade dos socios fronte a terceiros.

E ese argumento ten unha base real. Cando unha sociedade preconstituída cambia de mans, o que se transmite son as participacións, e esa transmisión non se inscribe no Rexistro Mercantil: faise en escritura e anótase nun libro interno da propia sociedade. No Rexistro seguen constando os socios fundadores. Por iso, cando anos despois alguén quere saber quen había detrás, atopa un nome que xa non significa nada.

E Aratura Invest encaixa nese patrón ata no detalle. O BORME número 38, do 25 de febreiro de 2003, recolle nun mesmo asento —practicado o 6 de febreiro dese ano— tres cambios á vez: novo administrador único, novo domicilio social e novo obxecto social, que pasou a incluír a explotación de servizos hoteleiros e de restauración. Iso é exactamente o que pasa cando unha sociedade de estantería cambia de mans: o comprador recibe o envoltorio e reescribe dentro o que lle interesa.

O administrador único ata ese momento fora Ramón Cerdá Sanjuán, avogado valenciano considerado o pioneiro deste negocio en España, con cargos en máis de 9.500 sociedades e condenado en 2017 por fraude fiscal e falsidade documental. Varios medios publicaron que sociedades saídas da súa empresa apareceron despois en casos como Nóos, Gürtel ou Gowex. Convén precisar unha cousa: a sentenza do Tribunal Supremo que resolveu o caso Nóos non o menciona a el nin á súa empresa en ningunha das súas 353 páxinas. Comprobámolo.

E hai que ser exactos nunha cousa máis: Cerdá deixou a administración de Aratura en febreiro de 2003, trece anos antes do alugueiro e do comiso. Crear e vender sociedades é legal, e do que se faga despois con elas responde quen as merca. Non estamos a dicir que teña nada que ver con esta casa. Estamos a explicar de que clase de sociedade era propiedade a vivenda na que vivía a afectada.

En maio de 2016, a afectada alugoulle esa vivenda a esa sociedade e fixo nela a súa residencia habitual.

A finais de 2016, a Audiencia Nacional decomisou o inmoble por branqueo de capitais procedentes do narcotráfico. A casa pasou a ser titularidade do Estado, en concreto da Delegación do Goberno para o Plan Nacional sobre Drogas. O Estado instou un xuízo por precario en Pontevedra para expulsar á inquilina e obtivo sentenza favorable.

Paralelamente, e sobre a mesma finca, a entidade Prosil Acquisition S.A. continuou unha execución hipotecaria que levou o inmoble a poxa pública no Portal de Poxas Electrónicas do Boletín Oficial do Estado.

A poxa (referencia SUB-JA-2025-243017) publicouse no BOE o 24 de febreiro de 2025, abriuse o día 27 e pechou o 20 de marzo. Saíu cun valor de 48.080,97 euros e rematou cunha puxa máxima de 181.746,18 euros, case catro veces o tipo de saída. Unha persoa física adquiriu así o inmoble, e é quen, na fase final da execución en Cambados, solicitou e executou o lanzamento.

A poxa, en datos oficiais

A poxa é pública e os seus datos tamén. Figura no Portal de Poxas Electrónicas do Boletín Oficial do Estado co número SUB-JA-2025-243017, e a certificación de peche di isto:

• Publicación no BOE: 24 de febreiro de 2025. Apertura o 27 de febreiro e peche o 20 de marzo de 2025.
• Valor de poxa: 48.080,97 euros.
• Valor de tasación: 0,00 euros. Así consta: cero.
• Puxa máxima: 181.746,18 euros.
• O ben é un apartamento-vivenda de 35,47 metros cadrados construídos e unha terraza de 17,70, na urbanización Xardín do Atlántico, no lugar de Mourelos, parroquia de Noalla (Sanxenxo). Consta inscrito no Rexistro da Propiedade de Cambados.

Botemos as contas, que son sinxelas. Un apartamento de trinta e cinco metros saíu por corenta e oito mil euros e adxudicouse por case catro veces máis. Sen valor de tasación. E entre o peche da poxa, en marzo de 2025, e o lanzamento, en novembro de 2026, pasou ano e medio: tempo de sobra para comprobar quen vivía dentro.

O comiso non parou a hipoteca

E aquí está o detalle que máis nos interesa, porque confirma algo que escribiamos hai dous días sen poder demostralo.

A Audiencia Nacional decomisara este inmoble por branqueo a finais de 2016. Pasou a ser do Estado. E aínda así, en 2025 vendeuse nunha poxa xudicial de execución hipotecaria, non nunha poxa do Fondo de bens decomisados.

No informe «Se vende» explicabamos que a Lei 17/2003 permite non integrar no Fondo os inmobles con cargas hipotecarias cuxa execución comezase antes, e que iso significa, en cristián, que cando hai hipoteca por medio o Estado non se queda coa casa: quédaa quen executa. En 2025 acordouse a non integración de 440 decomisos, e desde 1996 de 8.262, pero non se publica cantos o son por esta vía.

Pois velaquí un, con nome, número de poxa e certificación. Unha casa que o Estado tiña decomisada ao narcotráfico acabou vendida nunha poxa hipotecaria, e a inquilina que levaba dentro desde 2016 está hoxe na rúa.

Dúas vías á vez sobre a mesma casa

Aquí está o nó. Sobre esta vivenda actuaron á vez dúas vías xudiciais distintas: un xuízo por precario instado polo Estado como titular do comiso, e unha execución hipotecaria instada por un fondo de investimento. Dous procedementos, dous xulgados, dous propietarios sucesivos.

E no medio, unha inquilina que asinara o seu contrato en 2016 e que pagaba. O resultado de cruzar esas dúas vías foi que, cando chegou o momento de defenderse fronte á nova propietaria, dixéronlle que xa perdera fronte ao anterior. A casa cambiou de mans dúas veces e ela non puido ser oída en ningunha delas.

Isto non é un caso illado

Hai dous días publicamos o informe «Se vende», sobre que pasa cos inmobles que o Estado lle quita ao narcotráfico. Unha das preguntas que deixabamos aberta era esta: que protocolo existe para comprobar, antes de sacar un piso a poxa, se dentro vive unha familia cun contrato en regra, e que se lle ofrece.

Hoxe temos a resposta, e é a peor posible. Nada.

Os días 18 e 19 de novembro sáense a poxa máis inmobles decomisados en Galicia, dous deles pisos no centro de Pontevedra. Cómpre saber se dentro vive alguén antes de que se repita o de onte.

O que esiximos

1. Que os xulgados resolvan obrigatoriamente as solicitudes de suspensión antes de executar un lanzamento cando hai vulnerabilidade certificada.
2. Que as administracións competentes ofrezan unha alternativa habitacional inmediata á afectada.
3. Que se garanta a custodia e recuperación dos bens persoais, así como os dereitos sobre as zonas non adxudicadas legalmente.

E engadimos unha cuarta, que vén do informe: que ningún inmoble decomisado saia a poxa sen comprobar antes se dentro vive alguén, e sen ofrecerllo á administración de vivenda.

De onde saen estes datos

Todo o que aparece nesta nova procede de documentos oficiais ou de rexistros públicos: a certificación de peche da poxa SUB-JA-2025-243017 do Portal de Poxas Electrónicas do Boletín Oficial do Estado, o anuncio da poxa publicado no BOE o 24 de febreiro de 2025, os asentos de Aratura Invest S.L. no Rexistro Mercantil da Coruña e a súa publicación no BORME número 28, do 10 de febreiro de 2022 (asento 60679), as actuacións do procedemento de execución hipotecaria do Xulgado número 2 de Cambados. Os datos sobre o mercado de sociedades de estantería e sobre a condena de 2017 están tomados de información xornalística contrastada en máis dunha fonte. A sentenza 277/2018 do Tribunal Supremo, do 8 de xuño de 2018, que resolveu o caso Nóos, consultámola enteira para comprobar o que si e o que non recolle.

Nota de prensa da PAH Pontevedra, 2 de novembro de 2026. Non publicamos o nome da afectada, nin o número da vivenda, nin os seus lindeiros, aínda que consten no anuncio público da poxa: unha cousa é que o dato estea nun boletín oficial e outra sinalar unha porta. O rostro que aparece nas fotografías é o dunha veciña allea ao caso e está pixelado. A PAH Pontevedra non cuestiona as resolucións xudiciais sobre a titularidade do inmoble, senón o modo en que se executou o lanzamento.