Comunicados
A PAH ante as eleccións

Despois de máis de 1.200.000 desafiuzamentos desde 2008, moitas mortes e un sufrimento imposible de medir, foi o de Maricarmen Abascal o que cambiou as cousas. Tiña 87 anos e levaba sete décadas vivindo no seu piso do barrio de Retiro, en Madrid. O 23 de setembro sacárona de casa en maca, e catorce días despois morreu no hospital. O seu desafiuzamento era un dos preto de 25.500 que se executan cada ano en España, uns setenta ao día. Pero esta vez centos de miles de persoas saíron á rúa en máis de cincuenta cidades para pedir unha folga xeral polo dereito á vivenda. O Goberno intentou conter a protesta con dous decretos, e o Congreso botouno: o primeiro cos votos de PP, Vox, Junts e UPN, e o segundo con eses mesmos votos máis os do PNV e Coalición Canaria. Tres días despois, Sánchez convocou eleccións para o 29 de novembro e volveu aprobar os decretos.
Tras o éxito incontestable da primeira Folga Xeral pola vivenda, culminado con multitudinarias manifestacións ao longo e ancho do país, que demostraron, por un lado, a vontade maioritaria da cidadanía en conseguir que o acceso á vivenda pase a ser realmente un dereito e deixe de ser só un privilexio de quen sí pode acceder.
Finalmente, o decreto que paraliza os desafiuzamentos ata 2031, amplía en 2 anos a prórroga dos alugueiros, regula en parte os alugueiros de habitacións, prohíbe temporalmente a compra especulativa de vivendas ou impón IVE aos alugueiros turísticos, foi convalidado. Este decreto é un parche temporal, ademais de que PP e Vox xa anunciaron que se gañan as eleccións derrogarano, deixando sen esa mínima protección á xente vulnerable.
As propostas da PAH para garantir o Dereito á Vivenda ante as eleccións
O obxectivo é establecer unha lei de mínimos que garanta un mínimo de igualdade no dereito efectivo a unha vivenda digna e protexa as persoas fronte aos desafiuzamentos, a especulación e a perda do seu fogar, priorizando as familias en situación de vulnerabilidade e ampliando o parque público de vivenda. Dereito subxectivo á vivenda na Constitución.
Paralizar indefinidamente os desafiuzamentos sen alternativa habitacional digna.
1.1. Dos grandes tendedores —incluídas as administracións (regularización) e os particulares-voitre (que especulan camuflados no «núcleo familiar»)— con contratos de alugueiro e obriga de realoxo, os instados por pequenos tendedores.
1.2. Revisar e actualizar os criterios de vulnerabilidade para adaptalos á realidade económica e social.
Baixar prezos dos alugueiros e as súas condicións.
2.1. Declarar zonas de mercado residencial tensionado e baixar os alugueiros segundo as subidas de prezos de cada zona, para que non superen o 30% dos ingresos.
2.2. Contratos de alugueiro indefinidos e prórrogas indefinidas para os que están en vigor, e regular os alugueiros de tempada e de uso habitacional eliminando os ilegais, suprimindo as cláusulas abusivas dos contratos e inscribíndoos no Rexistro da Propiedade, incluíndo tamén a quen se lles aplica a Lei 1/2013 (moratoria hipotecaria) e os casos de familias que se libren do desafiuzamento polo decreto 29/26.
Ampliación e desmercantilización do parque público de vivenda.
3.1. Expropiación de vivendas baleiras e rehabilitables de grandes tendedores, especialmente as da banca rescatada —previa creación de rexistro— e obriga a contratos de alugueiro social para familias en emerxencia social.
3.2. Establecer o dereito de tanto e retracto das Administracións para recuperar vivendas, e amplialo, posibilitando que os antigos propietarios accedan á mesma con créditos brandos ou con contratos de alugueiro social.
3.3. Adopción de medidas exitosas, entre elas: programas para estimular o alugueiro de pequenos e medianos propietarios (con prezos xustos e garantía de cobro e mantemento); actuación ante Sareb e Casa 47 e impulso a cooperativas, entidades do terceiro sector e programas de vivenda social e asequible con mecanismos de control público.
3.4. Respecto á nova construción, adopción de tres criterios marco: carácter permanente da vivenda pública; criterios ecolóxicos e de sustentabilidade na construción; evitar a construción en zonas inundables ou protexidas, favorecendo o equilibrio territorial entre o campo e a cidade.
3.5. Prohibición de venda de vivendas habitadas.
Prohibir a venda e compra de vivendas a fondos de investimento, grandes tendedores ou outros compradores con fins especulativos, comezando polas que viven familias.
4.1. As vivendas non poden ser obxecto de especulación. Plan de redución de vivendas aos grandes acaparadores e posta en marcha de topes á acumulación das mesmas.
4.2. Frear a turistificación e a xentriificación mediante restricións ao uso turístico de vivendas residenciais, moratorias sobre macroproxectos urbanísticos que conten con oposición veciñal e social e incorporación ao uso residencial das vivendas e apartamentos turísticos declarados ilegais. A cidade para as veciñas.
Atención á cidadanía, participación social e responsabilidade institucional.
5.1. Posta en marcha de oficinas nas CCAA, comarcas e concellos de atención á cidadanía con problemas relacionados co dereito á vivenda, incluíndo o acoso inmobiliario. Ilegalización das empresas de desocupación.
5.2. Esixencia de máxima transparencia na xestión e adxudicación das vivendas, así como nos procedementos de contratación e asesoramento institucional.
5.3. Garantir a participación efectiva dos movementos pola vivenda e as asociacións veciñais na elaboración das políticas públicas.
Cambio estrutural: protección vinculada á vulnerabilidade económica e residencial.
- Substituír as medidas ocasionais e temporais por un sistema de protección estable, vinculado á situación de vulnerabilidade económica e residencial.
- Garantir que a protección fronte aos desafiuzamentos e o mantemento da vivenda se prolonguen mentres persista a vulnerabilidade e non exista unha alternativa habitacional digna, estable e efectiva.
- Establecer criterios de vulnerabilidade actualizados, obxectivos e revisables, tendo en conta os ingresos reais, o custo da vivenda, a composición familiar, as cargas económicas e as situacións de especial protección.
- Evitar que a finalización dunha moratoria ou dunha medida excepcional deixe desprotexidas as persoas sen recursos suficientes para acceder a unha vivenda.
- Recoñecer a vivenda como un dereito que debe garantirse mediante políticas públicas permanentes, con independencia de que exista unha emerxencia puntual.
Propóñese un cambio estrutural do modelo de vivenda, que deixe de tratar o acceso e a permanencia no fogar como cuestións suxeitas a medidas excepcionais e temporais, e os aborde como un dereito que debe garantirse de forma efectiva e permanente.
Ante toda esta situación de emerxencia habitacional e de aprobación de normas que, aínda sendo insuficientes e parciais, son necesarias neste momento, a PAH séntese na obriga de informar a todas as persoas afectadas que, se entenden que deben exercer o dereito de voto —o que aconsellamos vivamente—, nunca o fagan a aqueles partidos que se mostraron unha e mil veces contrarios a defender a eliminación dos desafiuzamentos ou a consolidación do parque público de vivendas, así como propizos á máxima liberalización do mercado de alugueiros e dos seus prezos, etc., que coincide, reiteradamente, con quen votou NON aos RDL, é dicir, o Partido Popular, Vox, UPN e Junts per Catalunya.
En todo caso, a PAH impulsaremos, máis aló da votación a partidos antifascistas, o apoio a quen ten un proxecto polo dereito á vivenda que, dunha vez, supere as medidas conxunturais e se plantexe solucións estruturais e urxentes, en primeiro lugar fronte á emerxencia habitacional, para xerar unha ilusión e proxecto de vida individual e colectivo liberador para a clase traballadora e o resto de sectores sociais agredidos pola especulación, por calquera tipo de discriminación ou vulnerabilidade social, como os causados pola migración, violencia de xénero ou pobreza.
Comunicado da PAH, 19 de novembro de 2026. Texto orixinal publicado en afectadosporlahipoteca.com.