Un teito que pesa: o noso informe sobre vivenda, diñeiro e saúde

Na asemblea hai unha pregunta que facemos sempre, antes mesmo de mirar os papeis: «E ti como estás?». Non é cortesía. Case ninguén chega á PAH só cun problema de vivenda. Chega cunha carta do xulgado e, detrás, con meses sen durmir ben, coa neveira a medias, cos nenos preguntando por que a mamá chora na cociña. Por iso fixemos un informe novo: Un teito que pesa: vivenda, diñeiro e saúde en Galicia e en Pontevedra.

O peto

En España, unha de cada catro persoas que alugan a prezo de mercado dedica máis do 40 % dos seus ingresos á vivenda: o 26,8 % en 2025, segundo Eurostat, fronte ao 18,6 % da media europea. E o alugueiro empobrece: o 43,6 % de quen vive de alugueiro a prezo de mercado está en risco de pobreza ou exclusión, máis do dobre que entre quen vive en casa propia.

Galicia sae ben na media porque aquí hai moitísimos fogares con casa pagada. Pero para o 53 % dos fogares galegos de alugueiro a vivenda é unha «carga pesada», segundo o IGE. E a cidade de Pontevedra ten a maior suba acumulada do alugueiro das sete cidades galegas: un 18,5 % entre 2015 e 2024.

A cabeza e o corpo

Nos estudos feitos con familias da PAH en Cataluña, o 75 % das mulleres e o 74 % dos homes tiñan mala saúde mental. En Granada, o 68 % tiña síntomas de estrés postraumático. E un estudo con inquilinos de Barcelona atopou máis malestar mental só polo feito de non saber se poderían pagar o mes seguinte, sen xulgado polo medio. Hai que lelos con coidado, e no informe explicamos os seus límites, pero todos apuntan cara ao mesmo sitio.

As políticas

A Xunta ten unhas 4.000 vivendas públicas. No Rexistro de Demandantes hai 36.896 solicitudes, 17.694 delas na provincia de Pontevedra. En Galicia só hai dúas zonas tensionadas, A Coruña e Santiago, e a protección fronte aos desafiuzamentos segue dependendo de decretos que se aproban e se tomban. Por iso pedimos un parque público de alugueiro que non se venda nunca, protección por lei e que o Sergas trate un desafiuzamento como o que é: un problema de saúde.

Se che está pasando a ti

Non é culpa túa e non tes por que pasalo soa. Pide o informe de vulnerabilidade nos servizos sociais do teu concello, cóntallo á túa médica de familia e escríbenos. E se nalgún momento pensas en facerte dano, chama ao 024: é gratuíto e atende a calquera hora.

O informe está en castelán, ten 17 páxinas e pódese descargar en PDF. Cada cifra leva o seu ano e a súa fonte.