Quen é o dono do teu piso? Fondos, SOCIMIs e Sareb en Pontevedra

En 2018 chegou ao correo da PAH unha mensaxe dun grupo de inquilinas. Vivían nun edificio de Pontevedra, preto da estación, onde todos os pisos eran do mesmo dono. Estábanlles subindo o alugueiro ata un 15 %, por teléfono ou por correo, sempre a través da inmobiliaria. Ninguén lles daba un contacto do propietario. E escribían porque sentían que as estaban empurrando a marchar das súas casas.

Tiramos do fío. O dono era unha SOCIMI que ese mesmo ano saía á bolsa. E nos papeis que tivo que publicar para cotizar, que son públicos, estaba o plan escrito con todas as letras: moitas rendas estaban «significativamente por debaixo das de mercado» e un dos piares da súa estratexia era «levar esas rendas a niveis de mercado» segundo fosen vencendo os contratos. No edificio de Pontevedra vencían 25 entre 2018 e 2021.

Esa historia, con todos os seus números, está no informe que acabamos de publicar: Fondos voitre, SOCIMIs e Sareb en Galicia e en Pontevedra.

Por que fixemos este informe

Hai dez anos, á asemblea chegaba sobre todo xente cunha hipoteca que non podía pagar. Enfronte estaba o banco: con nome, con oficina na rúa e cun director ao que se podía ir ver. Hoxe chega cada vez máis xente cunha carta dunha empresa que non coñece. «Chamoume unha tal Aliseda.» «O piso é da Sareb, pero lévamo outra empresa.» «Compraron o edificio enteiro e ninguén sabe quen.»

Non se pode defender unha casa se non se sabe quen a quere. Por iso o informe explica, con palabras sinxelas, que é un fondo, que é unha SOCIMI (unha sociedade que aluga pisos e non paga Imposto de Sociedades) e que é a Sareb, o «banco malo» que creou o Estado en 2012 e cuxas perdas pagamos entre todas.

O que non sabemos (e debería saberse)

Non hai ningún rexistro público que diga cantas vivendas teñen os fondos en Pontevedra. A Xunta ten desde 2015 un censo de pisos baleiros dos bancos e da Sareb nos concellos de máis de 10.000 habitantes, e en dez anos non publicou nin unha cifra. A Sareb dá datos por comunidade, non por concello.

O pouco que se sabe da cidade sae de documentos oficiais: a Sareb tiña previsto promover 190 vivendas na finca do Teucro, e o Concello pediu que se reserven para vivenda protexida. É dicir, aquí a Sareb non ten tanto pisos como chan. E iso, ben usado, é a vivenda pública de dentro de cinco anos.

Se o teu caseiro é un fondo

O informe trae unha guía práctica, pensada para levar no peto. O máis importante, en catro liñas:

• Pide unha nota simple da túa vivenda no Rexistro da Propiedade. Custa uns dez euros e di quen é o dono de verdade.
• Non asines nada no momento: nin recoñecementos de débeda, nin acordos de saída, nin «chaves por diñeiro» sen que o vexa alguén de confianza.
• Contesta sempre por escrito e garda copia de todo.
• Avisa ás túas veciñas. Unha familia soa cun fondo ten pouco que facer. Dez familias do mesmo edificio, coa PAH, conseguen sentarse a negociar.

Lelo e corrixilo

O informe está en castelán, ten 33 páxinas e pódese descargar en PDF. Inclúe un modelo para pedir información á Sareb e a Casa 47 pola Lei de transparencia. Algunhas medidas que cita dependen do decreto 29/2026, que o Congreso aínda ten que convalidar: antes de usalas, comproba se seguen en vigor.

E se che chega unha carta dunha empresa que non coñeces, non agardes a que chegue a segunda. Ven á asemblea coa primeira.